نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار دانشکده فلسفه دانشگاه مفید، قم، ایران.

چکیده

قرآن مجید در بارۀ تحمیل دین چه موضعی دارد؟ یک پاسخ مشهور این است که مطابق آیۀ «لاَ إِکْرَاهَ فِی الدِّینِ؛ در دین هیچ اجبارى نیست» (البقرة، 256) و یکی دو آیۀ دیگر تحمیل دین جایز نیست. اما کم نبوده‌اند، کسانی که قائل شده‌اند، این آیه با آیۀ جهاد نسخ شده است. ادعای این نوشتار این است که اولاً، مضمون این آیه و آیات مشابه امری عقلی و ارشاد به حکم عقل است و نسخ بردار نیست؛ ثانیاً، این مضمون در بیش از صد آیۀ قرآن که در بیش از شصت سورۀ قرآن، برخی مکی و برخی مدنی و برخی مربوط به اوایل بعثت و برخی مربوط به اواخر آن،  پراکنده هستند، تکرار شده است و بنابراین نسخ این مضمون به معنای نسخ قرآن است. علاوه بر این تحمیل دین با تعالیم بنیادین دین از قبیل «انسان‌شناسی»، «رستگاری‌شناسی» و... ناسازگار است. پس عدم جواز تحمیل دین به هر درجه و اندازه از مسلمات قرآن مجید است.
 

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The incompatibility of the imposition of religion with the numerous verses and fundamental teachings of the holy Quran

نویسنده [English]

  • Abdul Rahim Soleimani

Assistant Professor, Faculty of Philosophy, Mofid University, Qom, Iran.

چکیده [English]

What is the Holy Qur'an's view about the imposition of religion?  One well-known response is that according to the verse, “There is no compulsion in religion" (al-Baqara, 256), and in one of the two other verses the imposition of religion is not allowed, but many scholars believe that this verse was not abrogated with the verse of Jihad. What this papers argues is this ,first, the meaning of this verse and similar  verses is rational and it is a guidance to the wisdom  and is not preserved and secondly, this theme has been repeated in more than 100 verses in the Qur'an which have been distributed in more than sixty Qur’anic Suras, some Makki and some Madani, and some related to the beginning of Be’sat  and to late Be’sat, and so the abrogation of this theme refers to the abrogation of the Qur'an. In addition, the imposition of religion and fundamental teaching of religion such as "anthropology," "salvation," and ... are incompatible. Therefore, not permitting any imposition of religion on any degree and size is one of the most important messages of the Holy Quran.
 
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Quran
  • Religion
  • imposition of religion
  • freedom of religion

  1. قرآن کریم.
  2. آلوسی، محمود بن عبدالله، روح المعانی ...، بیروت، دارالکتب العلمیه، 1415.
  3. ابن‌عربی، محی‌الدین، تفسیر ابن‌عربی، بیروت، دار احیاء التراث العربی، 1422.
  4. رازی، ابوالفتوح حسین بن علی، روض الجنان ...، مشهد، آستان قدس رضوی، 1408.
  5. زمخشری، محمود بن عمر، الکشاف ...، بیروت، دارالکتب العربی1407.
  6. طالقانی، سید محمود، پرتوی از قرآن، تهران، شرکت سهامی انتشار، 1362.
  7. طباطبایی، محمدحسین، المیزان ...، بیروت، مؤسسة الاعلمی للمطبوعات، 1363.
  8. طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان، تهران، ناصرخسرو، 1372.
  9. فخررازی، محمدبن عمر، التفسیر الکبیر، بیروت، دار احیاء التراث العربی، 1420.
  10. لاهیجی، محمدبن علی، تفسیر شریف لاهیجی، تهران، دفتر نشرداد، 1373.
  11. مکارم شیرازی و...، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الاسلامی، 1374.
  12. میبدی، احمد بن محمد، کشف الاسرار ...، تهران، امیرکبیر، 1371.