نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشجوی دکتری کلام اسلامی دانشگاه قم، قم، ایران.

چکیده

تناسخ ملکوتی نفس، مهم‌ترین تصویری است که ملاصدرا برای معاد جسمانی ترسیم می‌کند؛ به این معنا که نفس انسان پس از جدایی از بدن مادی، به بدنی که توسط خود او در دنیا ساخته شده و متناسب با صفات و ملکات درونی اوست، تعلق گرفته، با آن بدن محشور می‌شود. در قرآن کریم از دسته‌ای از بنی‌اسرائیل سخن به میان آمده که به سبب نافرمانی از دستورات خداوند، به شکل میمون ظاهر شدند؛ ملاصدرا مسخ بنی‌اسراییل و به طور کلی پدیدۀ مسخ را تأییدی بر تناسخ ملکوتی می‌شمارد. با توجه به اصول چندگانۀ ملاصدرا و مقدماتی که در اثبات تناسخ ملکوتی بیان کرده است، می‌توان به وجه این تأیید دست یافت. این مقاله با تبیین و توضیح واقعیت تناسخ ملکوتی و مسخ، به دنبال تبیین این تأیید است.
 

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Confirmation of celestial reincarnation occurrence based on the phenomenon of Disfigurement

نویسنده [English]

  • Rouhollah Foroughi

PhD Student of Islamic Theology, University of Qom, Qom, Iran.

چکیده [English]

The celestial reincarnation of soul is the most important image that Mulla Sadra presents for the physical resurrection, in the sense that the human soul after being separated from the physical body, will be summoned into a body made by him in physical world based on his inner attributes and properties. The Holy Qur'an describes a group of Israelites who appeared in the form of monkeys as a result of their disobedience to God’s commandments. Mulla Sadra considers the Israelites’ disfigurement and the general phenomenon of disfigurement as a proof of celestial reincarnation. Considering Mulla Sadra's multiple principles and the preliminaries he provided to prove celestial reincarnation, it is possible to achieve this confirmation. This article attempts to explain this confirmation through studying the reality of celestial reincarnation and disfigurement phenomenon.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • celestial reincarnation
  • disfigurement phenomenon
  • soul
  • Barzakhi body
  • physical resurrection
  • moral habits

 

  1. جوادی آملی، عبدالله (1395)، رحیق مختوم، قم: بنیاد نشر اسراء.
  2. ملاصدرا شیرازی، محمد بن ابراهیم (1375)، مجموعه رسائل فلسفی صدرالمتألهین، تحقیق و تصحیح حامد ناجی اصفهانی، تهران: انتشارات حکمت.
  3. قرآن کریم.
  4. ابن‌سینا (1404)، الشفاء، قم: مکتبة آیةالله مرعشی‏ نجفی.
  5. آلوسی، محمود (1415)، روح المعانی فی تفسیر القرآن العظیم، بیروت: دار الکتب العلمیه.
  6. بحرانی، سیدهاشم (1416)، البرهان فی تفسیر القرآن، بنیاد بعثت، تهران.
  7. تفتازانی، سعدالدین (1409)، شرح المقاصد، قم: انتشارات شریف رضی.
  8. حقی بروسوی، اسماعیل (بی‌تا)، تفسیر روح البیان، بیروت: دار الفکر.
  9. خمینی، سیدمصطفی (1418)، تفسیرالقرآن الکریم، قم: مؤسسۀ تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
  10. راغب اصفهانی، حسین بن محمد (1412)، المفردات فی غریب القرآن، بیروت: دارالعلم.
  11. سبزواری، ملاهادی (1288)، شرح المنظومه، تهران: نشر ناب.
  12. ــــــــــــــــ (1383)، اسرار الحکم، قم‏: مطبوعات دینی.
  13. سیوطی، جلال‌الدین (1404)، الدر المنثور فی تفسیر المأثور، قم: انتشارات کتابخانۀ آیت‌الله مرعشی.
  14. شهرزوری، شمس‌الدین (1372)، شرح حکمة الاشراق، تهران: مؤسسۀ مطالعات و تحقیقات فرهنگی.
  15. طباطبایی، محمدحسین (1417)، المیزان فی تفسیر القرآن، قم: انتشارات جامعة مدرسین حوزۀ علمیه.
  16. فخر رازی، ابوعبدالله محمد بن عمر (1420)، مفاتیح الغیب، بیروت: دار احیاء التراث العربی.
  17. مجلسی، محمد باقر (1404)، بحار الانوار، بیروت: مؤسسة الوفاء.
  18. ملاصدرا شیرازی، محمد بن ابراهیم (1360)، الشواهد الربوبیة فی المناهج السلوکیة، تونس: المرکز الجامعی للنشر.
  19. ــــــــــــــــ (1361)، العرشیة، تهران: انتشارات مولی.
  20. ــــــــــــــــ (1363)، مفاتیح الغیب، تهران: مؤسسۀ تحقیقات فرهنگی.
  21. ــــــــــــــــ (1366)، تفسیر القرآن الکریم، قم: انتشارات بیدار.
  22. ــــــــــــــــ (1381)، المبدأ و المعاد، تهران: بنیاد حکمت اسلامی صدرا.
  23. ــــــــــــــــ (1422)، شرح الهدایةالاثیریة، بیروت: مؤسسة التاریخ العربی.
  24. ــــــــــــــــ (1981)، الحکمة المتعالیة فی الاسفار الاربعةالعقلیة، تهران: انتشارات مصطفوی.