نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دانش‌آموخته کارشناسی ارشدمعارف قرآن دانشگاه مفید، قم، ایران.

چکیده

واژه «امّی» که در قرآن و روایات اسلامی به کار رفته است، در هر مورد مفهوم خاصی دارد. در  قرآن پیامبر اسلام دو بار به این صفت متصف شده است. علمای لغت و تفسیر «امّی» را به کسی می‌گفتند که خواندن و نوشتن نمی‌دانست، از این جهت اعتقاد بر این بود که پیامبر مانند توده مردم عرب خواندن و نوشتن نمی‌دانست. در بخش اول مقاله ابتدا مفهوم این واژه را ازکتب لغت بیان نموده و نظرهای مختلف درباره واژه «أمّی» را از قول علما و مفسران می‌آوریم. سپس امّی بودن پیامبر درآیات قرآن و از نظر تفسیر بررسی می‌شود. درمرحلة سوم اختلاف روایات کتاب بصائر الدرجات (که می‌گویند پیامبر به 72 یا 73 زبان خوانده و یا نوشته) با آیات قرآن در مورد أمّی بودن پیامبر بررسی می‌شود. این نوشتار سعی دارد بین این روایات و آیات قرآن جمع و نظر مختار را با دلایل انتخاب کند و در مرحلة آخر دلایل و شواهد روایی و تاریخی بر امّی بودن پیامبر آورده می‌شود.
 

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The Study of the Islam Prophet Being “Ummi” in The Holy Quran and Its Controversy With the Narratives in the Book Basair Al-darajat

نویسنده [English]

  • Vali Azimi

Master of Science in Quranic Studies Mofid University, Qom, Iran.

چکیده [English]

The term "Ummi" which is used in Quran and Islamic narratives carries a special meaning in each case. The Holy Prophet has been described as "Ummi" twice in the Holy Quran. The scholars in terminology and interpretation define "Ummi" as a person who cannot read and write, therefore, they believe the Holy Prophet, like all the ordinary people in the Arab world, did not know how to read and write. In the first part of the present article, we initially present a definition of the term from the lexical books, and then study this fact in Quranic verses and in different interpretations. In the third part, the controversies in the book Basair al-darajat(which claims that The Prophet could read and write in 72 or 73 languages) with Quranic verse are studied. The article tries to collect all the narrative stories and verses and then choose the concluding remarks, and in the end, historical and narrative reasons and evidence proving prophets being Ummi is presented.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Ummi
  • illiterate
  • Basair al-darajat
  • Quran and verses

  1. ابن فارس، احمد، معجم مقاییس اللغه، دار الکتب الاسلامیه، بیروت، چ سوم، 1420.
  2. آلوسی، سید محمود، تفسیر روح المعانی فی تفسیر القرآن العظیم، دارا لکتب العلمیه، بیروت، چ اول، 1415ق.
  3. جوادی آملی، عبدالله، تفسیر تسنیم، نشر اسراء، قم، 1381.
  4. حجتی، محمد باقر، تاریخ قرآن کریم، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، تهران، چ 23، 1386.
  5. راغب اصفهانی، حسین بن محمد، المفردات فی غریب القرآن، بیروت، دارا لمعرفه الشامیه، چ اول، 1412.
  6. ---------، مفردات الفاظ قرآن کریم، ترجمه و تحقیق: سید غلامرضا خسروی حسینی، انتشارات مرتضوی، تهران، چ دوم، 1375.
  7. رامیار، محمود، تاریخ قرآن، مؤسسه انتشارات امیر کبیر، تهران، چ دوازدهم، 1390.
  8. رکنی یزدی، محمد مهدی، آشنایی با علوم قرآنی، آستان قدس/سمت، مشهد، چ اول، 1379.
  9. سبحانی، جعفر، مفاهیم القرآن، مؤسسه امام صادق (ع)، قم، چ اول، 1385.
  10. صدوق، ابو جعفر محمد بن علی بن الحسین بن بابویه القمی، التوحید، قم، جامعه مدرسین، چ اول، 1398.
  11. طباطبایی، محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، قم، اسماعیلیان، چ سوم، 1393.
  12. -------------، المیزان، ترجمه: سید محمدباقر موسوی همدانی، دفتر انتشارات اسلامی، قم، چ هجدهم، 1383.
  13. طبرسی، ابوعلی الفضل بن الحسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، المکتبة الاسلامیه، تهران، چ پنجم، 1395.
  14. طوسی، ابو جعفر محمد بن حسن، التبیان فی تفسیر القرآن، دار احیاء التراث العربی، بیروت، بی تا.
  15. عروسی حویزی، عبد علی بن جمعه، تفسیر نور الثقلین، اسماعیلیان، قم، چ چهارم، 1415.
  16. فخر الدین رازی، ابو عبدالله محمد بن عمر، مفاتیح الغیب، دار احیاء التراث العربی، ‌بیروت، چ سوم، 1420.
  17. قاسمی، محمد جمال الدین، محاسن التأویل (تفسیر قاسمی)، مؤسسه التاریخ العربی، بیروت، بی تا.
  18. مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، مؤسسه الوفاء، بیروت، بی‌تا.
  19. محمد بن حسن بن فروخ صفار، بصائر الدرجات، چ کتابخانه آیت الله مرعشی نجفی، قم، چ دوم، 1404.
  20. مصباح یزدی، محمد تقی، قرآن شناسی، مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)، قم، چ دوم، 1380.
  21. مصطفوی، حسن، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، بنگاه ترجمه و نشر کتاب، تهران، 1360.
  22. مطهری، مرتضی، پیامبر امّی، انتشارات صدرا، تهران، چ هفدهم، 1382.
  23. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، دار الکتب الاسلامیه، تهران، چ بیست و هفتم، 1383.
  24. مفید، محمد بن محمد بن نعمان، الارشاد فی معرفة حجج الله علی العباد، کنگره شیخ مفید، قم، چ اول، 1413.