نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دانش‌آموخته کارشناسی ارشدمعارف قرآن دانشگاه مفید، قم، ایران.

چکیده

پژوهش حاضر به دنبال بررسی آیه 18 سوره زخرف است که دریابد آیا این آیه بر عدم شایستگی زنان برای تصدی مناصب عمومی دلالت می‌کند یا خیر. ازاین رو به این موضوع پرداخته می‌شود که اندیشمندان مسلمان از این آیه چه تفسیرهایی را ارائه نموده‌اند. یکی از موارد مشترک اکثر تفاسیر این است که نقصان عقلی زنان را به عنوان امری ذاتی نتیجه گرفته‌اند؛ چرا که «علاقه به زینت و زیور» و «عدم توانایی استدلال» را دو صفت ذاتی زنان دانسته‌اند، بنابراین حکم به عدم شایستگی زنان برای تصدی مناصب عمومی داده‌اند. در ادامه با بررسی نظرات گوناگون مفسران مشخص می‌گردد که تنها علامه فضل الله با ارائه بحث مفصلی نقصان عقلی را از ویژگی‌های زنان ندانسته‌اند. در آخر با ارائه مستندات قرآنی مشخص می‌گردد که این آیه در بر گیرنده سه نکته مهم است که دلالتی بر عدم شایستگی عموم زنان برای تصدی امور حکومت و قضاوت ندارد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The Study of Verse 18 of Surat az-Zukhruf in Relation to Women Taking Public Offices

نویسنده [English]

  • Nafiseh Moradi

Master of Science in Quranic Studies Mofid University, Qom, Iran.

چکیده [English]

The present article tries to study the verse (ayat) 18 of Surat az-Zukhruf to find out whether the verse refer to the incapability of women to run a public position or not. In order to do that, we carried out an investigation into the ideas of Muslim thinkers about this matter. One common issue among all these interpretations is that the deficiency in intelligence among women is an inborn characteristics as the "love of ornaments" and the "inability to think clearly" are two features that women are naturally born with, thus the decree for the ban of women in taking public offices. However, examining different interpretations makes it clear that Allame Fazlollah by putting forward a thorough discussion, has rejected the deficiency in intelligence  of women. Finally, presenting some documents from the Holy Quran, it becomes evident that three verses in the holy book do not show any signs of the inability of women in talking government or judgmental positions.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Verse 18 of Surat az-Zukhruf
  • ؛ management positions for women؛ ornaments؛ intellectual defect

  1. ابن عاشور، محمد بن طاهر، التحریر و التنویر، موسسه التاریخ، بیروت، چ اول، بی‌تا.
  2. ابن کثیر، اسماعیل بن عمر، تفسیر القرآن العظیم، دارالکتاب العلمیه، بیروت، چ اول، 1419 ق.
  3. ابوالفتوح رازى، حسین بن على، روض الجنان و روح الجنان فى تفسیرالقرآن‏، تحقیق: محمد جعفر یاحقى و محمد مهدى ناصح‏، بنیاد پژوهش‌هاى اسلامى آستان قدس رضوى‏، چ اول، 1408.
  4. الوانی، سید مهدی، مدیریت عمومی، تهران، نشر نی، تهران، چ بیست و چهارم، 1384.
  5. حاجی اسماعیلی، محمدرضاوهمکاران، تحلیل مستندات قرآنی حیطه ی مدیریت بانوان(با سه رویکرد اندیشه ی اجتماعی دینی)، فصلنامه شورای فرهنگی اجتماعی زنان (مطالعات راهبردی زنان)، سال سیزدهم، شماره 49، پاییز 1389.
  6. خزعلی، کبری وهمکاران، زن، عقل، ایمان، مشورت؟!، سفیر صبح، تهران، چ اول، 1380.
  7. راغب اصفهانی، حسین بن محمد، ترجمه مفردات الفاظ قرآن، مرتضوی، تهران، چ دوم، 1374.
  8. سالم، عبدالعزیز، تاریخ عرب قبل از اسلام، ترجمه: باقر صدری نیا، شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، تهران، چ دوم، 1383.
  9. سبحانی، محمد تقی، الگوی جامع شخصیت زن مسلمان، تعاریف و ساختار، مرکز تحقیقات زن و خانواده، قم، 1382.
  10. صادقی تهرانی، محمد، الفرقان فی تفسیر القرآن بالقرآن، انتشارات فرهنگ اسلامی، قم، چ دوم، 1365.
  11. طباطبایى، سید محمد حسین، المیزان‏، ترجمه: سید محمد باقر موسوى همدانى، دفتر انتشارات اسلامى جامعه‏ى مدرسین، قم‏، چ پنجم، 1374.
  12. طیب، سید عبد الحسین، اطیب البیان فی تفسیر القرآن‏، انتشارات اسلام، تهران، چ دوم، 1378.
  13. فخر رازی، محمد بن عمر، مفاتیح الغیب، جلد 27، دار احیاء التراث العربی‏، بیروت، چ سوم، 1420.
  14. فضل الله، سید محمد حسین‏، تفسیر من وحی القرآن، دار الملاک للطباعة و النشر، بیروت، چ دوم، 1419.
  15. قرشى، على اکبر، قاموس قرآن، دار الکتب الاسلامیه، تهران، چ ششم، 1371.
  16. کاشانى، ملا فتح الله‏، تفسیر منهج الصادقین فى الزام المخالفین، کتابفروشى محمد حسن علمى‏، تهران، چ سوم، 1336.
  17. ماوردى، على بن محمد، النکت و العیون‏، دار الکتب العلمیة، بیروت‏، چ اول‏، بی تا.
  18. مرتضوی، سید ضیاء، شایستگی زنان برای قضاوت نقدی بر مقاله «شایستگی زنان برای قضاوت مناصب رسمی»، فصلنامه حکومت اسلامی، شماره6، زمستان 1376.
  19. مرتضی زبیدی، محمد بن محمد، تاج العروس من جواهر القاموس، محقق: علی شیری، دارالفکر، بیروت، چ اول، 1414.
  20. مصباح یزدی، محمد تقی، پرسش‌ها و پاسخ‌ها (5-1)، انتشارات موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی ره، قم، 1391.
  21. مکارم شیرازى، ناصر، تفسیر نمونه‏، دار الکتب الإسلامیة، تهران، چ اول‏، 1374.
  22. معین الاسلام، مریم، طیبی، ناهید، روان شناسی زن در نهج البلاغه، عطر سعادت، قم، چ اول، 1380.
  23. مهریزی، مهدی، قرآن و مساله زن، نشر علم، تهران، چ اول، 1393.