نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دانش‌آموخته کارشناسی ارشد معارف قرآن دانشگاه مفید، قم، ایران.

چکیده

فهم و معنا کردن برخی از اسماء و صفات الهی آسان است و مشکلی در این زمینه وجود ندارد، اما فهم برخی دیگر به راحتی ممکن نیست و علما و مفسران راه‌‌‌های مختلفی را در این مورد پیموده‌اند. دراین مقاله ما این راه‌ ها و روش‌ها را بیان کرده، علاوه بر نقل و توضیح آن ها، شیوه‌های نادرست را با بیان ادله نقد و راه‌های درست را نیز با بیان دلیل اثبات می‌کنیم. روش بحث در این مقاله توصیفی- تحلیلی است. نتیجه‌ای که در پایان به آن دست یافتیم این است که دو روش از پنج روشی که در این زمینه وجود دارد، صحیح بوده که عبارتند از: 1. حقیقت و مجاز. 2. روح وگوهر معنا و سه روش دیگر نیز نادرست بوده و استفاده از آن‌ها صحیح نیست که عبارتند از: 1. اشتراک لفظی. 2. حمل بر معنای حقیقی (طبق نظریه اهل ظاهر). 3. حمل بر معنای حقیقی (طبق نظریه برخی از بزرگان عرفا).
 

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The Study of Methods of Understanding and Interpreting the Names and Characteristics Attributed to the God

نویسنده [English]

  • Milad Shafiee Mehdiabadi

Master of Science in Quran Education Mofid University, Qom, Iran.

چکیده [English]

It is easy to understand and interpret some of God's names and characteristics, and there is not a serious problem in this regard. However, understanding some others is challenging and ulama and interpreters have taken various ways to deal with the issue. In this article, it is tried to point out these different ways, and beside explaining them, the wrong methods are rejected and the right ones are proved with strong reasons. The methodology used in this article is one of explanatory-analytic. The findings showed that among the five methods, two were right which are: fact and trope, spirit and the valuable meaning. The other three that are not right and should be avoided include: literal commonalities, taking the factual meaning (based on Zahiri), taking the factual meaning (based on the theory of some pioneers of mysticism).

کلیدواژه‌ها [English]

  • names and characteristics of the God
  • strong and similar
  • similar names
  • understanding God's names

  1. قرآن کریم
  2. نهج البلاغه
  3. آخوند خراسانی، محمد کاظم، کفایة الأصول، مؤسسة آل البیت (ع)، قم، چ اول، 1409ق.
  4. ابن بابویه، محمد (شیخ صدوق)، التوحید، ترجمه: محمد علی اردکانی، انتشارات علمیه اسلامیه، تهران، چ اول، بی تا.
  5. ابن عاشور، محمد بن طاهر، التحریر و التنویر، مؤسسه التاریخ، بیروت، بی تا.
  6. اردبیلی، سید عبدالغنی، تقریرات فلسفه امام خمینی (ره)، انتشارات مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره)، تهران، چ اول، 1381.
  7. اکبرنژاد، محمد تقی، منطق تفسیر متن، مؤسسه فقاهت و تمدن سازی اسلامی، قم، چ اول، 1394.
  8. بلاغی، محمد جواد، آلاء الرحمن فی تفسیر القرآن، بنیاد بعثت، قم، چ اول، 1420ق.
  9. تفتازانی، سعد الدین، مختصر المعانی، دار الفکر، بیروت، چ اول، 1411ق.
  10. تقوی اشتهاردی، حسین، تنقیح الأصول (تقریرات درس اصول امام خمینی)، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، تهران، 1376.
  11. جوادی آملی، عبدالله، تسنیم، مرکز نشر اسراء، قم، چ دوم، 1387.
  12. زمخشری، محمود، الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل، دار الکتب العربی، بیروت، چ سوم، 1407ق.
  13. سید رضی، محمد بن حسین، تلخیص البیان فی مجازات القرآن، دار الأضواء، بیروت، چ دوم، 1406 ق.
  14. سیوطی، جلال الدین، الدر المنثور فی تفسیر المأثور، کتابخانه آیت الله مرعشی نجفی، قم، چ اول، 1404 ق.
  15. شهیدی، سیدجعفر، ترجمه نهج البلاغه، شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، تهران، چ چهاردهم، 1378.
  16. شیواپور، حامد، نظریه روح معنا در تفسیر قرآن، انتشارات دانشگاه مفید، قم، چ اول، 1394.
  17. صادقی تهرانی، محمد، الفرقان فى تفسیر القرآن بالقرآن‏، انتشارات فرهنگ اسلامى‏، قم، چ دوم، 1365‏.
  18. طباطبایی، سید محمدحسین، المیزان فى تفسیر القرآن‏، ‏انتشارات جامعه‏ى مدرسین‏، قم‏، چ پنجم، 1417ق‏.
  19. طباطبایی، سید محمدحسین‏، ترجمه تفسیر المیزان‏، ترجمه سید محمدباقر موسوی همدانی، انتشارات جامعه‏ى مدرسین، قم‏، چ پنجم، 1374‏.
  20. طبرسی، فضل بن حسن، ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ترجمه گروه مترجمان، انتشارات فراهانی، تهران، چ اول، 1360.
  21. علیدوست، ابوالقاسم، خارج الفقه المکاسب المحرمه (استخارة)، قم، 1394.
  22. فخر رازی، محمد، التفسیر الکبیر مفاتیح الغیب، دار إحیاء التراث العربی، بیروت، چ سوم، 1420ق.
  23. فضل الله، سید محمدحسین، تفسیر من وحی القرآن، دار الملاک للطباعة و النشر، بیروت، چ دوم، 1419ق.
  24. فیض کاشانی، ملا محسن، تفسیر الصافی، انتشارات الصدر، تهران، چ دوم، 1415ق.
  25. کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، دار الحدیث، قم، چ اول، 1429 ق.
  26. مظفر، محمدرضا، أصول الفقه، انتشارات جامعه مدرسین، قم، چ پنجم، 1430ق.
  27. مظفر، محمدرضا، ترجمه اصول الفقه، ترجمه علی شیروانی، دار الفکر، قم، چ هشتم، 1388.
  28. موسوی خمینی، سید روح الله، شرح چهل حدیث، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، تهران، چ بیست و پنجم، 1381.
  29. موسوی خمینی، سید روح الله، شرح دعاء سحر، انتشارات مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، چ دوم، تهران، 1381.
  30. نجفی، محمد حسن، جواهر الکلام فی شرح شرائع الإسلام، دار إحیاء التراث العربی، بیروت، چ هفتم، 1404 ق.
  31. ولایی، عیسی، فرهنگ تشریحی اصطلاحات اصول، نشر نی، تهران، چ ششم، 1387.
  32. هاشمی، احمد، جواهر البلاغه فی المعانی و البیان و البدیع، المتکتبة العصریة، بیروت، بی تا.

مقالات

33. أیازی، سید محمدعلی، نقد و بررسی نظریه روح معنا، 1392

سایت‌ها

34. أیازی، سید محمدعلی، نقد و بررسی نظریه روح معنا، حدیث وحی، 2/ 11/ 1394.

35. جوادی آملی، تفسیر سوره أسراء، سایت بنیاد بین المللی إسراء، 5/ 10/ 1394.

36. فاضل لنکرانی، جواد، درس خارج اصول، سایت دفتر آیت الله حاج شیخ جواد فاضل لنکرانی، 23/ 11/ 1394.

37. شبری زنجانی، سید موسی، درس خارج فقه، سایت مدرسه فقاهت، 20/ 9/ 1394.