نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دانش‌آموخته کارشناسی ارشد معارف قرآن دانشگاه مفید، قم، ایران.

چکیده

مثال زدن یکی از قالب‌های ادبی و رایج بشری به ویژه در بین عرب زبانان است که قرآن کریم نیز از این قالب ادبی استفاده کرده است. در این نوشتار سعی برآن است‌که برخی از استعاره‌هایی که در امثال قرآنی وجود دارد و رنگ و بوی فرهنگ عرب زمان نزول را دارد، شناسایی شود و ثابت گردد که هرچند قرآن کریم قالب‌های زبانی و صنایع ادبی رایج در ادبیات عرب را به کار برده و از فرهنگ و آداب و رسوم عرب جاهلی زمان نزول بهره برده است، ولی متأثر از آن‌ها نبوده است، بلکه با استفاده ابزاری از آن صنایع و آداب، مفاهیم بلند و پیام‌های ژرف خود را بهتر و به زبان آنان بیان کرده است، که از محاسن قرآن به شمار می‌رود. این معانی نورانی هر چند در لغت و زبان محدود به عرب زبان‌هاست، امّا چنان عمیق و حکیمانه است که برای همه عصرها و نسل‌ها با همه پیشرفت‌ها و نوآوری‌ها هماره سعادت بخش و رهنماست.
 

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The Metaphors Existed in The Examples of Qur'an and Bedouin culture

نویسنده [English]

  • Maryam Salehimanesh

Master of Science in Koran Mofid University, Qom, Iran.

چکیده [English]

Simile is one of the current literary forms especially among Arab people and it is also used in Quran. This article is an attempt to identify some of the Quranic metaphors drawn from Arab culture during Bedouin age. It also proves that although Quran have benefited from common Linguistic structures and Tropes in Arabic literature And culture and customs of Bedouin Arab, but it has not been affected by them and has expressed Its grand meanings and profound massages in their language by the use of their tropes and traditions, which is one of the virtues of the Qur'an. Although these valuable concepts are just for Arabs, but they are so profound and wise that bless and guide people in all ages and generations, with all the advances and innovations.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Examples of Quran
  • metaphor
  • Bedouin culture
  • Race Language
  • Quran

  1. قرآن کریم.
  2. آذرنوش، آذرتاش، تاریخ زبان وفرهنگ عربی، تهران، سمت، 1377؛
  3. ابن قتیبه، عبد الله بن مسلم، تأویل مشکل القرآن، بی جا، بی نا، بی تا؛
  4. جوزیه، ابن قیم، الامثال فی القران الکریم، دارالمعرفه، بیروت، 1981م؛
  5. راغب اصفهانی، حسین بن محمد، المفردات فی غریب القرآن، دمشق، دارالعلم الدارالشامیه، چ اول، 1412؛
  6. رضایی، حسن رضا، بررسی شبهات قرآن و فرهنگ زمانه، قم، انتشارات مرکز مدیریت حوزه علمیه، چ اول، 1382؛
  7. سید قطب، محمد، تصویرفنی، نمایش هنری در قرآن، ترجمه: محمد علی عابدی، تهران، نشر انقلاب، 1359؛
  8. دهخدا، علی اکبر، لغت‏نامه دهخدا، تهران، شرکت چاپ افست گلشن، 1341؛
  9. فخر الدین رازی، ابو عبد الله، مفاتیح الغیب، بیروت، دار احیاء التراث العربی، 1420ق؛
  10. زمخشری، محمود، الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل، بیروت، دار الکتب العربی، 1407ق؛
  11. مهیار، رضا، فرهنگ ابجدی عربی- فارسی‏، بی جا، بی نا، بی تا؛
  12. فولادوند، محمد مهدی، آفرینش‌های هنری قرآن، تهران، بنیاد قرآن، 1360؛
  13. قاسمی، حمید محمد، تمثیل القرآن، قم، اسوه، چ اول، 1382؛
  14. مرعشی، سید محمد حسین، پوشش‌های گفتاری در قرآن، تهران، نگاه معاصر، 1384؛
  15. ابن قتیبه، عبد الله بن مسلم، تأویل مشکل القرآن، بی جا، بی نا، بی تا؛
  16. مکارم شیرازی، ناصر و دیگران، تفسیر نمونه، تهران، دار الکتب الاسلامیه، 1374؛
  17. طباطبایی، سیدمحمد حسین، تفسیر المیزان، ترجمه: سید محمد باقر موسوی همدانی، قم، دفتر انتشارات اسلامی جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، 1374؛
  18. مجید الاطرقمی، واجده، التشبیهات القرآنیه فی النبئه العربیه، بغداد، منشورات الوزاره الثقافه الفنون، 1978م؛
  19. دقیق العاملی، معین، دروس فی البلاغه، قم، المرکز العالمی للدراسات الاسلامیه، چ سوم، 1386؛

فراهیدی خلیل بن احمد، کتاب العین، قم، انتشارات هجرت، چاپ دوم، 1410ق.