تحلیـل محتوای عقل قرآنـی و مقایسه آن با عقلانیت
1. تحلیـل محتوای عقل قرآنـی و مقایسه آن با عقلانیت

محمد رضا تمسکی

دوره 2، شماره 1 ، بهار و تابستان 1394، ، صفحه 3-24

چکیده
  در این مقاله توصیفی- تحلیلی، «عقل قرآنی‌» با «عقلانیت نوعی‌»، «هنجاری‌»، «کل‌نگر‌» و «ابزاری‌» مقایسه شده ‌است. جهت مقایسه از طریق «تحلیل محتوا‌» به سوالات مقدماتی ...  بیشتر
درآمدی بر تفسیر آیه 33 سوره مائده (محاربه)
2. درآمدی بر تفسیر آیه 33 سوره مائده (محاربه)

محمد حسن لواسانی

دوره 2، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1394، ، صفحه 3-16

چکیده
  آیة 34 سوره مائده از محاربه و مجازات آن سخن گفته است. آیه‌ای که در مورد گروهی ناسپاس وگستاخ نازل شده است. اگر چه واژة محاربه از حرب به معنای جنگ گرفته شده، اما از دیدگاه قرآنی و فقهی، برخی ویژگی‌ها در آن ...  بیشتر
توحید ربوبی و توحید بندگی از دیدگاه عرب جاهلی و روش قرآن در برخورد با آن
3. توحید ربوبی و توحید بندگی از دیدگاه عرب جاهلی و روش قرآن در برخورد با آن

محمد سلطانی

دوره 3، شماره 1 ، بهار و تابستان 1395، ، صفحه 3-20

چکیده
  مقاله حاضر به بررسی دو مقوله مهم توحید ربوبی و توحید بندگی از دیدگاه عرب جاهلی و چگونگی تغییر دیدگاه آنان توسط قرآن می‎پردازد. این بررسی به جهت شناخت روش قرآن در طرح مسأله توحید است. بدین منظور ابتدا ...  بیشتر
بررسـی شیوه‌هـای فهـم و معنـا کردن اسماء و صفات متشابه خداوند متعال
4. بررسـی شیوه‌هـای فهـم و معنـا کردن اسماء و صفات متشابه خداوند متعال

میلاد شفیعی مهدی‌آباد

دوره 3، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1395، ، صفحه 3-18

چکیده
  فهم و معنا کردن برخی از اسماء و صفات الهی آسان است و مشکلی در این زمینه وجود ندارد، اما فهم برخی دیگر به راحتی ممکن نیست و علما و مفسران راه‌‌‌های مختلفی را در این مورد پیموده‌اند. دراین مقاله ما این ...  بیشتر
مبانـی عرفان در مکتب اهل بیـت(ع) با تکیه بر تفسیرهای عرفانی قرآن
5. مبانـی عرفان در مکتب اهل بیـت(ع) با تکیه بر تفسیرهای عرفانی قرآن

سید محمد علی ایازی

دوره 4، شماره 1 ، بهار و تابستان 1396، ، صفحه 3-20

چکیده
  بحث مبانی عرفان در مکتب اهل بیت(ع) از بررسی آیات قرآن و فهم مفسران عارف از این آیات جدا نیست که در سیر تاریخی خود در قالب بیان عارفان و مفسران عرفانی از این سخنان عرضه شده و در متون گوناگون عالمان نحله های ...  بیشتر
بررسی تطبیقی دیدگاه آیت‌الله معرفت و علامه طباطبایی در منبعیت گفتار صحابه و تابعان در تفسیر
6. بررسی تطبیقی دیدگاه آیت‌الله معرفت و علامه طباطبایی در منبعیت گفتار صحابه و تابعان در تفسیر

عبدالکریم بهجت پور؛ محسن قمرزاده

دوره 4، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1396، ، صفحه 3-16

چکیده
  «منابع تفسیر» از مباحث پراهمیت در مناهج تفسیری است. این منابع ریشه در وحی و بازتعریف آن دارند یا برگرفته از تلاش عقلانی و تجربۀ بشر در طول قرون و اعصار است. تفاوت مناهج و روش‌های تفسیری، با منابعی ...  بیشتر
بایستگی دانش بلاغت در تفسیر اعجاز کتاب ختمی
7. بایستگی دانش بلاغت در تفسیر اعجاز کتاب ختمی

امیر دیوانی

دوره 5، شماره 1 ، بهار و تابستان 1397، ، صفحه 3-20

چکیده
  خداوند یکی از معجزه‌های پیغمبر خاتم(ص) را کتاب ختمی قرآن قرار داد. این معجزه، سراسر دورۀ ختمی از ظهور پیغمبر خدا(ص) تا پایان این جهان و برپایی جهان آخرت را فرامی‌گیرد. چگونه است که خداوند یکی از معجزه‌های ...  بیشتر
تبیین رابطۀ بدکرداری با خدا فراموشی
8. تبیین رابطۀ بدکرداری با خدا فراموشی

امیر دیوانی

دوره 1، شماره 1 ، پاییز و زمستان 1393، ، صفحه 5-22

چکیده
  انسان، به مثابۀ موجود آگاه، به هیچ امری از امور به اندازۀ خود آگاهی ندارد. آگاهی از اشیاء تابعی از آگاهی به خود است. در این آگاهی به خود، انسان دائما خود را به یاد دارد و امکان فراموش کردن خود در چنین موجودی ...  بیشتر
اسلام، روح و گوهر دین در قرآن
9. اسلام، روح و گوهر دین در قرآن

عبدالرحیم سلیمانی

دوره 4، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1396، ، صفحه 17-30

چکیده
  آیا دین، روح و بدنی، یا مغز و پوستی یا گوهر و صدفی دارد؟ اگر چنین است روح و مغز و گوهر دین در قرآن مجید کدام است؟ سخن این نوشتار این است که روح و گوهر دین در قرآن مجید «اسلام»، یعنی تسلیم بودن در مقابل ...  بیشتر
آراء تفسیری سید جمال‌الدین اسدآبادی و ابعاد اجتماعی آن
10. آراء تفسیری سید جمال‌الدین اسدآبادی و ابعاد اجتماعی آن

محمد اصدق‌پور

دوره 3، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1395، ، صفحه 19-36

چکیده
  سید جمال الدین اسدآبادی عالم دینی و مصلح اجتماعی سدۀ اخیر جهان اسلام است که دغدغۀ اصلاح و حل مشکلات و نابسامانی‌های جامعۀ اسلامی را داشت. مبنای وی برای درمان و برون رفت از انحطاط جوامع اسلامی، حضور مؤثر ...  بیشتر
موضع قرآن در برابر غلو
11. موضع قرآن در برابر غلو

محمدعلی مصلحی عراقی

دوره 3، شماره 1 ، بهار و تابستان 1395، ، صفحه 21-38

چکیده
  در قرآن عقیده تثلیث مسیحیان، به عنوان مصداق روشن غلو اعتقادی بیان شده است. قرآن با بیان معیارهای پدیده غلو ضمن توبیخ عقیده تثلیث، امت اسلامی را از خطر سقوط به ورطه غلو بیم می‌دهد. ازآن‌جا که در حوزه عقاید ...  بیشتر
بازتقریر تحدی بمثابه استدلالی عقلی به‌جای آزمونی تجربی (شبهه شناسی در زمینه اعجاز قرآن)
12. بازتقریر تحدی بمثابه استدلالی عقلی به‌جای آزمونی تجربی (شبهه شناسی در زمینه اعجاز قرآن)

زهرا اخوان صراف

دوره 4، شماره 1 ، بهار و تابستان 1396، ، صفحه 21-34

چکیده
  فهم رایج از تحدی قرآن این است که این کتاب بساط آزمونی دائمی‌گسترده تا مخالفان را به مثل‌آوری برای قرآن وادارد و از راه مقایسه آنها با قرآن، حقانیت و الهی بودن قرآن آشکار شود. این تلقی بخصوص در دوران معاصر، ...  بیشتر
ناسازگاری تحمیل دین با آیات پرشمار و تعالیم بنیادین قرآن مجید
13. ناسازگاری تحمیل دین با آیات پرشمار و تعالیم بنیادین قرآن مجید

عبدالرحیم سلیمانی

دوره 5، شماره 1 ، بهار و تابستان 1397، ، صفحه 21-38

چکیده
  قرآن مجید در بارۀ تحمیل دین چه موضعی دارد؟ یک پاسخ مشهور این است که مطابق آیۀ «لاَ إِکْرَاهَ فِی الدِّینِ؛ در دین هیچ اجبارى نیست» (البقرة، 256) و یکی دو آیۀ دیگر تحمیل دین جایز نیست. اما کم نبوده‌اند، ...  بیشتر
بررسی نظریه خطابه‌ای بودن زبان قرآن
14. بررسی نظریه خطابه‌ای بودن زبان قرآن

جعفر نکونام

دوره 1، شماره 1 ، پاییز و زمستان 1393، ، صفحه 23-46

چکیده
  زبان را به لحاظ کلی می‌توان از یک نظر به شفاهی یا گفتاری و کتبی یا نوشتاری تقسیم کرد. یکی از گونه‌های زبان شفاهی و گفتاری، زبان خطابه‌ای است؛ یعنی سبکی از کلام که در میان خطیبان و سخنوران رایج است. زبان ...  بیشتر
موقعیت واژه‌ی شیء در کتاب خدا
15. موقعیت واژه‌ی شیء در کتاب خدا

امیر دیوانی

دوره 2، شماره 1 ، بهار و تابستان 1394، ، صفحه 25-46

چکیده
  در شناخت خداوند، شناخت رابطه‌ی خدا با مخلوقات و شناخت رابطه‌ی مخلوقات با خداوند، پاره‌ای از واژه‌ها توانایی‌های زبانی، معنایی، شناختاری و نفس الامری ویژه‌ای را دارند. یکی از این واژه‌ها، واژه‌ی ...  بیشتر
نقدی برادعای ورود اسطوره در قرآن
16. نقدی برادعای ورود اسطوره در قرآن

محمد صدوقی

دوره 2، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1394، ، صفحه 31-52

چکیده
  در این پژوهش برآنیم به بررسی و نقد یکی از نگرش‌‌های مطرح شده از سوی بعضی از پژوهشگران مسلمان معاصر در خصوص داستان‌‌های قرآن بپردازیم که چنین ادعا نموده‌اند که این داستان‌ها غیر واقعی و اسطوره‌ای ...  بیشتر
بررسی تطبیقی مصطلح قرآنی آیه و مصطلح کلامی معجزه: معجزه به مثابۀ یکی از اقسام آیه
17. بررسی تطبیقی مصطلح قرآنی آیه و مصطلح کلامی معجزه: معجزه به مثابۀ یکی از اقسام آیه

نرجس موسوی اندرزی

دوره 4، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1396، ، صفحه 31-54

چکیده
  مفهوم واژۀ آیه به طور عام و آیات معجزه به طور خاص، موضوعی است که محقق دینی به هنگام جست‌وجوی ریشه‌های قرآنی معجزه، خود را با آن روبه‌رو می‌بیند. چگونه می‌توان مفهوم قرآنی آیه را از میان کاربردهای این ...  بیشتر
بررسی ادله منع مجاز در قرآن (با تاکید بر آراء ابن تیمیه و شیخ شنقیطی)
18. بررسی ادله منع مجاز در قرآن (با تاکید بر آراء ابن تیمیه و شیخ شنقیطی)

یوسف محمدی

دوره 4، شماره 1 ، بهار و تابستان 1396، ، صفحه 35-54

چکیده
  بحث مجاز در قرآن با علم بیان مرتبط است که همراه با علم معانی و بدیع علوم مربوط به بلاغت را تشکیل می‌دهند. برخی معتقدند اگر مجاز از قرآن حذف شود نصف زیبایی قرآن از دست می‌رود. در باره مجاز در قرآن، دو دیدگاه ...  بیشتر
بررسی آیه 18 سوره زخرف در راستای تصدی مناصب عمومی توسط بانوان
19. بررسی آیه 18 سوره زخرف در راستای تصدی مناصب عمومی توسط بانوان

نفیسه مرادی

دوره 3، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1395، ، صفحه 37-52

چکیده
  پژوهش حاضر به دنبال بررسی آیه 18 سوره زخرف است که دریابد آیا این آیه بر عدم شایستگی زنان برای تصدی مناصب عمومی دلالت می‌کند یا خیر. ازاین رو به این موضوع پرداخته می‌شود که اندیشمندان مسلمان از این ...  بیشتر
استعاره‌های مثال‌های قرآن و فرهنگ زمانه
20. استعاره‌های مثال‌های قرآن و فرهنگ زمانه

مریم صالحی منش

دوره 3، شماره 1 ، بهار و تابستان 1395، ، صفحه 39-52

چکیده
  مثال زدن یکی از قالب‌های ادبی و رایج بشری به ویژه در بین عرب زبانان است که قرآن کریم نیز از این قالب ادبی استفاده کرده است. در این نوشتار سعی برآن است‌که برخی از استعاره‌هایی که در امثال قرآنی وجود دارد ...  بیشتر
جایگاه بنت‌الشاطی در تفسیر ادبی
21. جایگاه بنت‌الشاطی در تفسیر ادبی

اعظم پویازاده؛ محدثه ایمانی

دوره 5، شماره 1 ، بهار و تابستان 1397، ، صفحه 39-58

چکیده
  التفسیر البیانی للقرآن الکریم اثر عایشه عبدالرحمن معروف به بنت‌الشاطی از جملۀ آثار موفق گرایش تفسیر ادبی معاصر محسوب می‌شود. بنت‌الشاطی ادعا می‌کند، اصلی‌ترین مبنای فکری امین خولی ـ بنیان‌گذار ...  بیشتر
عدم اختلاف در قرآن، اعجاز یا دلیل؟
22. عدم اختلاف در قرآن، اعجاز یا دلیل؟

سید ابوالفضل موسویان

دوره 1، شماره 1 ، پاییز و زمستان 1393، ، صفحه 47-66

چکیده
  قرآن بر حقانیت پیامبر گرامی اسلام۹ در دعوی نبوت و الهی بودن قرآن، به نبود اختلاف در قرآن استناد کرده است، اما آیا نفی اختلاف می‌تواند دلیل الهی بودن این کتاب باشد؟ این چه نوع دلیلی است؟ آیا لزوماً ...  بیشتر
اصول اقتصادی دوره اخیر رسالت (پس از فتح مکه) با نگاهی به آیات سوره مائده و توبه
23. اصول اقتصادی دوره اخیر رسالت (پس از فتح مکه) با نگاهی به آیات سوره مائده و توبه

مجید رضایی دوانی

دوره 2، شماره 1 ، بهار و تابستان 1394، ، صفحه 47-64

چکیده
  سوره‌های توبه و مائده حاوی مهمترین دستورات ثابت اسلام از جمله امور اقتصادی در دوره گسترش اسلام است. تأمل در محتوای آن برای شرایط فعلی جامعه ایران که در پی بهره گیری از تجربه صدر اسلام است مفید است. سؤال ...  بیشتر
مثال کلیدی قرآن از نگاه تفسیر المیزان
24. مثال کلیدی قرآن از نگاه تفسیر المیزان

مریم صالحی منش

دوره 2، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1394، ، صفحه 53-64

چکیده
  امثال قرآن کریم دارای معارفی عمیق در زمینه‌‌های گوناگون اعتقادی و معرفتی است. تفسیر قرآن به قرآن می‌تواند راه را برای رسیدن به ریشه‌‌های معرفتی آیات بگشاید. این روش در سراسر تفسیر المیزان مورد توجه ...  بیشتر
شاخص‌هـا و ویژگی‌هـای تفسیـر «التحریر و التنویر»
25. شاخص‌هـا و ویژگی‌هـای تفسیـر «التحریر و التنویر»

محمد عزتی بخشایش

دوره 3، شماره 1 ، بهار و تابستان 1395، ، صفحه 53-70

چکیده
  ابن‌عاشور از اندیشمندان بزرگ شمال آفریقا است. وی مالکی مذهب، اشعری مسلکِ متأثّر از محمد عبده، احیاگر علم مقاصد الشریعه، متخصّص در‌علوم مختلف، ادیبی چیره دست و مفسّری صاحب سبک و در عین حال متعهّد به ...  بیشتر