معارف قرآن کریم و پاسخ به پرسش‌ها درباره قرآن، یکی از دغدغه‌های مؤسس فقید دانشگاه، مرحوم آیت‌الله موسوی اردبیلی، بوده است. ایشان در این باره با همراهی مرحوم آیت‌الله شهید بهشتی و برخی دیگر از محققان، پژوهش‌هایی نیز داشته‌اند که بخشی از آن‌ها در سال‌های پس از انقلاب به همت برخی از محققان، در قالب فیش‌های تحقیقی در حوزه‌های متنوع مباحث مربوط به قرآن ادامه یافته است. مجموعه‌ای از بحث‌های قرآنی و تفسیری ایشان نیز با عنوان «پرتو وحی» در دو جلد منتشر شده است.

مرکز مطالعات قرآن دانشگاه مفید در سال 1383 با توجه به همین دغدغه‌ها تأسیس شد. انتشار نشریه‌ای قرآنی با هدف پژوهش در بحث‌های مربوط به قرآن کریم و معارف اسلامی و با تأکید بر پاسخ‌گویی به پرسش‌ها و دغدغه‌های انسان معاصر، از رویکردهای این مرکز بوده است. از این رو نشریه‌ای همنام با مباحث تفسیری مؤسس فقید با عنوان «پرتو وحی» در سال 1393 در این مرکز منتشر شد.

شعار دانشگاه مفید، «پای در سنت و رو به آینده» است و دغدغه ما هم در این نشریه این است که با توجه به تعالیم قرآنی و سنت اسلامی، راهی برای درمان دردها و پاسخ به پرسش‌‌های انسان معاصر بجوییم. بر همین اساس، رویکرد این نشریه که به صورت دوفصلنامه منتشر می‌شود مباحث مرتبط با معارف اسلامی و قرآنی به معنای عام کلمه است؛ اما بحث‌هایی که به پرسش‌ها و دغدغه‌های انسان معاصر مرتبط باشد در اولویت نشر قرار دارد.

مقاله پژوهشی
بایستگی دانش بلاغت در تفسیر اعجاز کتاب ختمی
1. بایستگی دانش بلاغت در تفسیر اعجاز کتاب ختمی

امیر دیوانی

دوره 5، شماره 1 ، بهار و تابستان 1397، صفحه 3-20

چکیده
  خداوند یکی از معجزه‌های پیغمبر خاتم(ص) را کتاب ختمی قرآن قرار داد. این معجزه، سراسر دورۀ ختمی از ظهور پیغمبر خدا(ص) تا پایان این جهان و برپایی جهان آخرت را فرامی‌گیرد. چگونه است که خداوند یکی از معجزه‌های ...  بیشتر
مقاله پژوهشی
ناسازگاری تحمیل دین با آیات پرشمار و تعالیم بنیادین قرآن مجید
2. ناسازگاری تحمیل دین با آیات پرشمار و تعالیم بنیادین قرآن مجید

عبدالرحیم سلیمانی

دوره 5، شماره 1 ، بهار و تابستان 1397، صفحه 21-38

چکیده
  قرآن مجید در بارۀ تحمیل دین چه موضعی دارد؟ یک پاسخ مشهور این است که مطابق آیۀ «لاَ إِکْرَاهَ فِی الدِّینِ؛ در دین هیچ اجبارى نیست» (البقرة، 256) و یکی دو آیۀ دیگر تحمیل دین جایز نیست. اما کم نبوده‌اند، ...  بیشتر
مقاله پژوهشی
جایگاه بنت‌الشاطی در تفسیر ادبی
3. جایگاه بنت‌الشاطی در تفسیر ادبی

اعظم پویازاده؛ محدثه ایمانی

دوره 5، شماره 1 ، بهار و تابستان 1397، صفحه 39-58

چکیده
  التفسیر البیانی للقرآن الکریم اثر عایشه عبدالرحمن معروف به بنت‌الشاطی از جملۀ آثار موفق گرایش تفسیر ادبی معاصر محسوب می‌شود. بنت‌الشاطی ادعا می‌کند، اصلی‌ترین مبنای فکری امین خولی ـ بنیان‌گذار ...  بیشتر
مقاله پژوهشی
جایگاه رأی اکثریت در قرآن (با تأکید بر آرای آیت‌الله موسوی اردبیلی)
4. جایگاه رأی اکثریت در قرآن (با تأکید بر آرای آیت‌الله موسوی اردبیلی)

یوسف خانمحمدی

دوره 5، شماره 1 ، بهار و تابستان 1397، صفحه 59-72

چکیده
  از حقوق اساسی هر فردی در جامعه، آگاهی از شرایط کشور و مشارکت در تصمیم‌گیری‌های کلان جامعه است، از آنجا که مشارکت سیاسی مستقیم در تمام امور جامعه برای آحاد مردم غیر ممکن است، این ضرورت باید از طریق مکانیزم ...  بیشتر
مقاله پژوهشی
تاریخ‌گذاری قرآن در ایران
5. تاریخ‌گذاری قرآن در ایران

سید ابوالفضل موسویان؛ یونس گلمحمدی

دوره 5، شماره 1 ، بهار و تابستان 1397، صفحه 73-94

چکیده
  تاریخ‌گذاری قرآن و شناخت زمان و مرتبۀ تاریخی آیات و سور قرآنی یکی از مهم‌ترین مباحث روز علوم قرآنی است. قرآن پژوهان معاصر ایرانی در این زمینه تحقیقاتی داشته‌اند که به دو گروه عمدۀ متن‌گرایان و نقل‌گرایان ...  بیشتر
مقاله پژوهشی
مستشرقان و مسئلۀ وجود واژگان دخیل در قرآن
6. مستشرقان و مسئلۀ وجود واژگان دخیل در قرآن

فرزانه‌السادات طباطبایی

دوره 5، شماره 1 ، بهار و تابستان 1397، صفحه 95-114

چکیده
  از جمله مباحثی که از دیرباز تاکنون اندیشۀ قرآن پژوهان را به خود معطوف‌نموده‌است، مسئلۀ وجود یا عدم وجود واژگان قرآنی برگرفته از زبان‌های دیگر (موسوم به بحث واژگان دخیل) است. در این میان، پاره‌ای مبانی ...  بیشتر
بایستگی دانش بلاغت در تفسیر اعجاز کتاب ختمی
1. بایستگی دانش بلاغت در تفسیر اعجاز کتاب ختمی

امیر دیوانی

دوره 5، شماره 1 ، بهار و تابستان 1397، ، صفحه 3-20

چکیده
  خداوند یکی از معجزه‌های پیغمبر خاتم(ص) را کتاب ختمی قرآن قرار داد. این معجزه، سراسر دورۀ ختمی از ظهور پیغمبر خدا(ص) تا پایان این جهان و برپایی جهان آخرت را فرامی‌گیرد. چگونه است که خداوند یکی از معجزه‌های ...  بیشتر
بررسی تطبیقی دیدگاه آیت‌الله معرفت و علامه طباطبایی در منبعیت گفتار صحابه و تابعان در تفسیر
2. بررسی تطبیقی دیدگاه آیت‌الله معرفت و علامه طباطبایی در منبعیت گفتار صحابه و تابعان در تفسیر

عبدالکریم بهجت پور؛ محسن قمرزاده

دوره 4، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1396، ، صفحه 3-16

چکیده
  «منابع تفسیر» از مباحث پراهمیت در مناهج تفسیری است. این منابع ریشه در وحی و بازتعریف آن دارند یا برگرفته از تلاش عقلانی و تجربۀ بشر در طول قرون و اعصار است. تفاوت مناهج و روش‌های تفسیری، با منابعی ...  بیشتر
مبانـی عرفان در مکتب اهل بیـت(ع) با تکیه بر تفسیرهای عرفانی قرآن
3. مبانـی عرفان در مکتب اهل بیـت(ع) با تکیه بر تفسیرهای عرفانی قرآن

سید محمد علی ایازی

دوره 4، شماره 1 ، بهار و تابستان 1396، ، صفحه 3-20

چکیده
  بحث مبانی عرفان در مکتب اهل بیت(ع) از بررسی آیات قرآن و فهم مفسران عارف از این آیات جدا نیست که در سیر تاریخی خود در قالب بیان عارفان و مفسران عرفانی از این سخنان عرضه شده و در متون گوناگون عالمان نحله های ...  بیشتر
بررسی نظریه خطابه‌ای بودن زبان قرآن
4. بررسی نظریه خطابه‌ای بودن زبان قرآن

جعفر نکونام

دوره 1، شماره 1 ، پاییز و زمستان 1393، ، صفحه 23-46

چکیده
  زبان را به لحاظ کلی می‌توان از یک نظر به شفاهی یا گفتاری و کتبی یا نوشتاری تقسیم کرد. یکی از گونه‌های زبان شفاهی و گفتاری، زبان خطابه‌ای است؛ یعنی سبکی از کلام که در میان خطیبان و سخنوران رایج است. زبان ...  بیشتر
جایگاه رأی اکثریت در قرآن (با تأکید بر آرای آیت‌الله موسوی اردبیلی)
5. جایگاه رأی اکثریت در قرآن (با تأکید بر آرای آیت‌الله موسوی اردبیلی)

یوسف خانمحمدی

دوره 5، شماره 1 ، بهار و تابستان 1397، ، صفحه 59-72

چکیده
  از حقوق اساسی هر فردی در جامعه، آگاهی از شرایط کشور و مشارکت در تصمیم‌گیری‌های کلان جامعه است، از آنجا که مشارکت سیاسی مستقیم در تمام امور جامعه برای آحاد مردم غیر ممکن است، این ضرورت باید از طریق مکانیزم ...  بیشتر

ابر واژگان